Dit blog is verhuist: www.jellevandijk.org

donderdag, maart 31, 2005

Waar blijft de tijd?

Twee weken geleden fietste ik naar mijn werk en ik had al in de Goedestraat het idee dat er iets raars aan de hand was. Op de Wittevrouwenbrug keek ik werktuigelijk naar de klok bovenop het advocatenkantoor maar wiewat schetst mijn verbazing: de wijzers van de klok waren weg! En daar bleef het niet bij, ook bij alle bushaltes, waar normaliter de electronische informatieborden feilloos de mij nog resterende minuten tot vertrek op perron 5 aangeven in hun dwingende, geel oplichtende stoere digitale klokcijfers, was het nu donker en stil: geen klok, geen informatie, geen tijd! De tijd was weg! Een existentiële angst overviel me. Had ik nu nog tijd? Of had ik geen tijd meer te verliezen? Was ik laat of al veel te laat? Als er helemaal geen tijd meer was, kon ik dan uberhaubt nog te laat komen? Ineens viel het me ook op dat de zon al over de randen van de daken scheerde. Het zou toch niet een uur later zijn? Maar ja, een uur later dan wat? Ineens viel het me ook op dat er allemaal andere mensen dan normaal gesproken op straat waren. Ik kende deze fietsers helemaal niet. En die winkel, was die altijd al open zo vroeg? Niemand had ook haast, leek het, het was toch niet eigenlijk zondag ofzo? Het was ook nog geen zomertijd (Intermezzo: Iefke, weet je dat ik echt dacht dat zomertijd al begonnen was vorige week? Ik zat je dus niet eens voor de gek te houden, Michel wel natuurlijk die dacht dat we samen een grapje maakten toen we zeiden dat het echt geen zomertijd werd met Pasen, dat zoiets niet met Pasen gebeurt, maar ik was bloedserieus. Hoorde pas 's avonds van Mirjam dat we de klok moesten verzetten).

Nu ja, op het station bleek alles weer volstrekt normaal te zijn: De klokken deden het daar, ik was op tijd, en de trein was te laat.

Nog een raadsel opgelost overigens. Voor degenen die ook alle comments lezen (voor degenen die dit uberhaubt lezen...): er werd mij verweten om 9:45 in de ochtend te filosoferen op mijn weblog in plaats van hard aan het werk te zijn (alsof bloggen geen harde arbeid is). Ik wist mij van de prins geen kwaad, want ik blog altijd in de avond (nu ja goed dan, soms doe ik er eentje om half vijf ofzo maar ik ben dan ook semi-overheid, nietwaar). Afijn, vandaag een comment ontvangen van mijn oude vriend Gert-Jan uit Nijmegen. Hij was zo precies om zowel de Nederlandse als de "Blogtijd" te noteren en bovendien mijn Google score (nog steeds op plaats 22 met "jelle blog", ik moet omhoog mensen, ik moet in die lift!). Met andere woorden: Blogtijd is blijkbaar geen Nederlandse tijd! Wist ik veel.

Maar vanaf nu is blogtijd helemaal gesynchroniseerd met het dagelijkse leven, minder spannend maar wel zo handig, dus daar hoeven we ons niet meer druk over te maken.

Ballonvaarders hebben helemaal geen last van de klok, denk ik. Maar het verhaal van de ballonvaarder houden jullie nog even te goed van me want ojee als ik nu naar de klok kijk zie ik dat ik snel naar bedje moet. Hoe moet dat nu als je vader bent, en je weet dat je zowiezo (of is het sowieso, Iris?) ergens tussen 6 en 7 weer op moet? Ach, voor je het weet zijn ze ineens 10 ofzo en mag je weer lekker blijven liggen... De tijd vliegt voorbij...

google "jelle van dijk blog"

Ik ben gegoogled!
Peter, een student van mij, heeft mij via Google gevonden!
Ik kon mezelf slechts terugvinden met "jelle van dijk blog"
jelle log en jelle blog gaf nog teveel andere jelle's. Het is een evolutionair proces vermoed ik, dus ik wil graag iedereen vragen om mij via Google op te zoeken en dan aan te klikken, wie weet stijg ik dan in de Google-fitness index. Ik wil de fitste Jelle worden!
Zoek mij onder Google

dinsdag, maart 29, 2005

Koffiepraatjes

Koffie(zet-) automaten zijn een geliefde hobby van mij. Wat je al niet van deze wondertjes der techniek kunt leren: de onderwerpen zijn schier oneindig. Neem nou de vraag die in de lucht hing dit paasweekend: Hebben Wij Een Vrije Wil? De Vrije Wil! Bij uitstek een onderwerp dat je kunt bespreken met behulp van een koffieautomaat. Let maar op...

Pasen

Laat me het onderwerp eerst even introduceren. Dit weekend was het Pasen, en wij kunnen onszelf dus al direct de vraag stellen: Besloot Jezus van Nazareth uit vrije wil om de martelaar van ons allen te zijn, of was het zo dat God, zijn Vader, dit het voor Hem besloot? Of, derde mogelijkheid, waren het toch de joden, die Hem - door massahysterie gedreven??? - publiekelijk veroordeelden?

In Gramsbergen

In Gramsbergen, waar Mirjam dit weekend in een huisje verbleef met haar familie, was de Vrije Wil ineens onderwerp van gesprek, althans dat vernam ik later, want ik zat zelf in de Ardennen met mijn goede vrienden Olv en Tycho. In Gramsbergen ging het over de vraag: worden de belangrijke zaken in het leven gestuurd door je eigen keuzes, of door de externe omstandigheden waar je (toevallig) in terecht komt? Een lastige kwestie. Er waren duidelijke voorstanders in beide kampen: De EigenKeuzenaren voerden een heftige discussie met de ExterneOorzakelijken. Vanochtend zat ik weer in de trein naar mijn werk. Was dat een vrije keuze? Geheel vrijwillig voelde het niet, om daar weer die drukke forenzentrein in te stappen. Maar ik had ook net zo goed thuis kunnen blijven, dus wie anders kon ik er de schuld van geven dan mezelf?

In Han

Meanwhile, In Han-sur-Lesse (van De Grotten Van-) bogen wij ons tijdens een fikse boswandeling over vergelijkbare dilemma's. Bijvoorbeeld: Wil je werken voor je geld of moet je werken voor je geld? (Precies, de Middeleeuwse Timmerman). We bespraken zelfs Sartre, van wie wij alledrie eigenlijk vrijwel niets weten, maar daarom niet getreurd, want ik kon melden dat hij het was die de mensheid voorhield dat een individu altijd fundamenteel gedreven wordt door een eigen, persoonlijk idee of visie op het leven. Althans zo had ik het begrepen van Lennart, die het weer had van zijn vriendin Leonne, die het van Sartre zelf had, geloof ik. Hoe dan ook, het lijkt me dat Sartre duidelijk aan de kant van de EigenKeuzenaren staat.

Ikzelf ben meer een ExterneOorzakelijke. Volgens mij hebben mensen vaak wel het idee dat ze zelf invloed hebben en eigen keuzes kunnen maken, maar is dat eigenlijk helemaal niet zo.

Wat mij doet denken aan een observatie die ik laatst deed en waar ik met Pim over heb gemaild, Misschien wel leuk om hier even te noemen. Het heeft er slechts zijdelings mee te maken, afijn, oordeel zelf:

De koffieautomaat

Er is hier op school een koffieautomaat, als je op koffie drukt valt er eerst een bekertje en daarna begint de koffie te lopen. Als er geen bekertje valt (of je pakt het snel weg) dan wordt dat geregistreerd door het infrarood-oogje, en dan valt er NOG een bekertje. Je kunt telkens bekertjes blijven pakken (een manier die gebruikt wordt als je bijv 4 lege bekertjes nodig hebt). het apparaat lijkt een beetje op de onder psychologen wel bekende kever die alsmaar weer terug naar zijn holletje loopt om een dekseltje te maken voor zijn hutje (wat trouwens een soort "broodjeaap-hoorcollege-anekdote bleek te zijn).

Goed.

Wat echter ook wel eens gebeurt is dat het bekertje niet helemaal goed valt en dan blijft wiebelen. als er dan koffie zou gaan lopen heb je kans dat het gaat spetteren. maar wat blijkt? het rode oog kan het bekertje niet goed detecteren omdat het wiebelt. Vervolgens valt er, dus, NOG een bekertje. Dat bekertje valt dan in het wiebelende bekertje met als gevolg dat het geheel weer netjes stil komt te hangen. Het oog detecteert dat, en de koffie begint te lopen.

Dit systeem maakt dus "gebruik" van truuk om zijn eigen onnauwkeurigheid op te lossen. Die truuk is niet van te voren bedacht, het blijkt toevallig te werken. Bovendien, de automaat heeft hier natuurlijk geen 'besef' van. Evolutionair gezien zou een dergelijke "toevallige truuk" wel in stand kunnen blijven omdat deze koffie-automaat het goed doet: hij levert de benodigde prestaties. Het zou dus ook best kunnen dat mensen, of andere dieren, een hoop van dergelijke toevallige truukjes in hun repertoire "hebben", ermee geboren worden of het altijd weer aanleren, en dat die truukjes ook echt structureel door ons gebruikt worden in het dagelijks leven.

Stel nu dat de koffieautomaat zich bewust werd van zijn eigen "truukje". Dan zou hij wel eens de gedachte kunnen krijgen dat hij het zelf bedacht had, dat het allemaal bewust gepland was! En dan zou het wel eens kunnen lijken of hier een zekere bewuste intelligentie achter schuil gaat. Als dat bij koffieautomaten zou kunnen gebeuren, dan zou het ook bij mensen kunnen gebeuren. En misschien is dat ook wel zo. Stel je voor dat wij helemaal niet zoveel (bewuste) invloed hebben op ons handelen, maar dat ons bewustzijn daar later een verhaaltje bij verzint dat ons doet geloven dat we het allemaal zelf bedacht en verzonnen hebben! Dat we dus denken: ik koop een Mars omdat ik daar zin in heb, terwijl je eigenlijk die Mars koopt omdat de marketingafdeling van Mars domweg heeft besloten dat jij hem moet kopen en vervolgens alle truuks uit de kast heeft getrokken die er zijn om er ook voor te zorgen dat jij hem koopt. En reken maar dat die truuks er zijn!

Er zijn zelfs diverse experimentele resultaten die aantonen dat we onbewust al een beslissing hebben genomen om iets te doen, voordat je bewust de beslissing neemt. HE? Ja lees die zin nog maar eens een keer. En als je er meer over wilt weten, lees dan bijvoorbeeld (link via Pim)

The mind's best trick, how we experience conscious will van Daniel M. Wegner
of, voor de ethische consequenties van dit soort onderzoek:
http://www.cogsci.ucsd.edu/~rik/courses/cogs200-w05/readings/GazzNeuroethicsJI-1.pdf

maandag, maart 28, 2005

Da's d'n dieje uit Deurne

Weblog van Anne Pier Salverda: Langharig tuig uit Deurne (da's d'n dieje van d'n dieje), ooit mijn MentorPappa, nu gevierd aanstormend en praktiserend wetenschapper.

Overigens ook uit Deurne: Thijs Cuppen, (da's weer d'n dieje van d'n dieje) waarmee ik nog ratten heb geconditioneerd in het Spinzagebouw (destijds "Het Psychologisch Laboratiorum). En later, in de kelder, zong ik daar Jazz standards, begeleid door deze inmiddels in de NRC reeds aangetroffen aanstormende wereldster.

Kijk, ik ken niet zomaar mensen. Ik ken mensen uit Deurne.Deurne rulez!

Groene Theorie: Bestaat!

Peter Singer (Via Pim)

dinsdag, maart 22, 2005

een zomers buitje

0
Buiten de fietsenstalling was het net begonnen te regenen. Een echt zomers buitje, alhoewel het met half maart nog geen zomer te noemen is. Het lag aan de geur, en aan het feit dat het lang niet koud was buiten, eerder broeierig. De geur van verse regen op een broeierige dag is herkenbaar zomers: je ruikt het stof, dat wekenlang door de zon is geteisterd en nu voor het eerst vochtig wordt. Heerlijk, nat stof op een zomerse avond. En dat in maart. Een hele berg aan associaties groeide op weg naar huis...

1
Vanavond is ook de avond van Thom de Graaf. Ik las vanochtend een profielschets van hem in de NRC. Volstrekt oninteressante man. Type droplul. Ik merk dat ik me niet echt meer voor de politiek kan interesseren. Als het hier om moet gaan... tjonge jonge.

2
Volgens mij vind ik politiek alleen interessant (zei ik in de trein tegen Jos, Jos is mijn vader, en die vind politiek nog wel interessant) als het theoretisch is. Ik vind de theorie achter een bepaalde visie of levensinstelling nog wel interessant. Maar de politiek zelf, nee, die niet.

3
We hadden het over GroenLinks en over het Groen in Groenlinks en het Links in groenLinks. Ik voel me meer aangetrokken tot het Links omdat dat theoretischer is. Daar zit een soort filosofie achter die een bepaalde grootsheid heeft. Het Groene interesseert me altijd veel minder. Ja, natuurlijk ben je voor de dieren en tegen de bioindustrie en voor het behoud van natuur en tegen het weggooien van patatbakjes in het bos en, nu ja, dat soort dingen. Maar het is me te platvloers, te vanzelfsprekend. Ik vraag me af of er ook hoogverheven elitaire theoretische filosofische beschouwingen zijn over GROENe politiek. Ik denk het wel hoor, maar ik weet er nog te weinig vanaf. Het zal m.i. moeten gaan over duurzaamheid en over de vraag of we uberhaubt vooruitgang willen in de wereld. Het zal volgens mij moeten gaan over de industrialisatie en of het hele idee van technologische ontwikkeling eigenlijk wel het idee is. Waarom mensen altijd maar dingen maken, en waarom ze dat dan zo maken dat het kapot gaat en waarom mensen dingen niet willen behouden. Kortom, het zal gaan over Brave New World en anti-globalisme en No Logo en meer van dat al.

4
Het grappige is dat ik met Iris juist een hele discussie heb gehad over het omgekeerde: niet over de theorie van de politiek maar over de politiek van theorieën, ofwel, het gegeven dat wetenschappelijke kennis en de wetenschappelijke praktijk politiek geladen is. Een goed uitgangspunt hierbij is natuurlijk Feyerabend, die betoogde dat wetenschap eigenlijk een soort van religie is en dat die doctrine (het rationele denken) daarom niet verplicht zou moeten worden gesteld op scholen omdat andere religies tegenwoordig immers ook niet meer verplicht zijn.

5
Je kunt lang of kort lullen over al dit soort zaken maar uiteindelijk komt het er op toch op neer dat je pas iets hebt gepresteerd in de wereld als je het voor elkaar krijgt een huis te bouwen met een kas met tropische planten erin die in een gezamelijk eco-systeem leven op jouw rioolwater en schoon water opleveren als resultaat. Dat is pas groen denken en politieke wetenschap waar ik wel wat in zie. John Todd doet dat. Een man naar mijn hart.

0
En dan liefst met de geur van nat stof in de zomer...

zondag, maart 20, 2005

Timmerman

Ach was ik maar een middeleeuwse timmerman. (zie een paar dagen terug). Mijn leermeester Pim voelt zich overigens al een MT, (Middeleeuwse Timmerman). Hij vind het maar een beetje raar dat jongeren van tegenwoordig zo zuchten en steunen al het over werk en privé gaat. En ik heb zelfs de kans gehad om een timmerman te worden: als ik een ander hokje had aangekruist in het stadhuis dan was ik Jelle Timmerman geweest. Maar ja, die kans heb ik voorbij laten gaan. Ik vroeg Pim daarom: hoe doe je dat nu, hoe wordt je een MT? Het antwoord is verbluffend simpel: je moet vooral niet teveel willen en verder gewoon maar wat doen. Dat past wel in de filosofie van het Rubberbotisme van caberetier Paul Smit . Gewoon met de stroom meedrijven (niet er tegenin, dan laat je je leiden door je angsten, niet voor de stroom uit willen, dan laat je je leiden door je verlangens). Smit stond samen met Ilse Warringa (zie 12 maart 05) op het toneel. Ik vond Ilse wel leuker, al moest ik om Paul harder lachen. Ik denk dat Ilse iets teveel wilde. Paul wilde niets, dus was het meteen lachen. Maar wel een beetje op een simpele manier.

Mirjam en Alice komen nu binnen, we gaan nu snel een uitnodiging maken voor feest dat viert dat ze allebei 30 zijn geworden. Morgen weer verder, want over het willen heb ik nog wel meer te vertellen.

donderdag, maart 17, 2005

Midweekoverzicht

Hallo luisteraar,

Mijn beloften vallen als basketballen door het mandje. Ik geef u een oud verhaal (van afgelopen dinsdag) en daar moet u het voor deze hele midweek mee doen...

Dinsdag
De trein naderde Gouda. "Volgens de laatste berichten die wij hebben doorgekregen gaat deze trein niet verder dan Gouda. U wordt hier verzocht uit- of over te stappen. Herhaling... "
Wat een rare actie. Iedereen de trein uit, het perron op. De zon stond laag aan de hemel, het was immers een mooie dag. (Of was dat woensdag?). Een groep zenuwachtigen (dat zijn mensen die in dit soort situaties erg zenuwachtig worden en dan ineens niet meer zelf kunnen nadenken, om redenen die ik, zelfs als afgestudeerd cognitiewetenschapper, nooit helemaal heb kunnen doorgronden) spurtte direct de trein aan de overzijde van het perron in. Die trein stond daar overduidelijk stil te staan en die stond daar ook overduidelijk niet naar Utrecht te gaan, getuige al die andere mensen op het perron die naast die trein stonden en eruit zagen alsof zij er, net als wij, ook net uitgebonjourd waren.
De zenuwachtigen kwamen druppelsgewijs weer het perron op. Ze begonnen nu verhitte discussies te voeren met de conducteur (die het ook allemaal niet wist) en hem te verstaan te geven dat hij het wel had moeten weten (maar hij wist het niet, dus waar die discussie toe diende...). De conducteur werd nu geirriteerd. Dat vond ik ook weer een beetje flauw van die man. Hij wordt daar toch voor betaald, om niet geirriteerd te worden. Beetje onprofessioneel. Af en toe werd er iets omgeroepen in de treinen, maar niet op het perron. Dat kon je dan net niet verstaan. Wat er toe leidde dat sommige zenuwachtigen telkens de trein in sprongen als er een bericht kwam en dan snel weer naar buiten renden als het bericht voorbij was. De berichten waren allemaal even duidelijk en onduidelijk: deze twee treinen gingen in ieder geval niet naar Utrecht. Sterker nog, even later werd duidelijk dat ze terug zouden gaan naar waar ze vandaan kwamen. Onze naar Den Haag, en die van spoor 3 terug naar Rotterdam.
Een bericht op het perron. "Reizigers voor de richting Utrecht worden verzocht te reizen met de trein van ... uur die zal vertrekken vanaf spoor 3". Paniek en onzekerheid. De zenuwachtigen sprongen weer met horden in diezelfde trein die nog steeds ongelofelijk niet naar Utrecht zou gaan en op het punt stond terug naar Rotterdam te vertrekken. Ik geloof dat er uiteindelijk 15 zenuwachtigen opgesloten zijn in de trein en waarschijnlijk nu nog in Rotterdam op het station bivakkeren.
De trein op spoor 3 moest nog komen maar je kon het spoor al niet meer zien, zo druk en dringen geblazen was het al op de rand van het perron. Ondertussen kwam ik steeds meer bekenden tegen. Slim als wij waren besloten Geert, Otto, Aukje en ik aldus te gaan snacken bij de McDonalds in Gouda. De cheeseburger was er niet speciaal lekkerder dan in andere steden maar een half uur later zaten wij prinsheerlijk in een zo goed als lege trein: Op naar Utrecht!

En vergeet niet: geld terug bij vertraging!

Toetje
Erg leuk: They're made out of meat, op de page van Terry Bisson.
Verder nog even de melding dat ik nu alle robotverhalen van Asimov weer aan het lezen ben (ik was er al mee begonnen maar dat werd onderbroken door Cloud Atlas en de eerder besproken Murakami.
Asimov is een ONTZETTENDE SEXIST. En verder zijn het wat flauwe, puzzelachtige verhaaltjes. Dat hier nu de totale na-oorlogse AI (kunstmatige intelligentie) op gebaseerd zou zijn is me een raadsel. Lees dan liever iets over ouwe cybernetics, dan kun je nog eens wat leren.

maandag, maart 14, 2005

Armleuningdilemma

Armleuningdilemma
Elke dag reis ik van Utrecht naar Den Haag met de trein en terug. Hier een klein dilemma dat ik u graag voorleg. Ik ga, als ik de kans krijg, altijd zitten in een tweezitter, dat wil zeggen dat je met zijn twee-en naast elkaar zit en voor je enkel rugleuningen hebt als uitzicht. Je hebt dan altijd een tafeltje, en bovendien meer beenruimte. In zo'n tweezitter worden de twee stoelen van elkaar gescheiden door een opklapbare armleuning. Nu mijn vraag: mag je ongevraagd de armleuning naar beneden klappen als er al iemand anders zit en jij komt als tweede aanschuiven? Of geef je daarmee het onbeleefde signaal dat je je reisgenoot eigenlijk helemaal niet wil aanraken of zelfs maar in zijn of haar buurt wilt komen? Wordt het geaccepteerd of wordt het afgekeurd? En hoe zit het als je al zat, maar de leuning nog niet naar beneden had geklapt en er komt iemand bij je zitten? Mag je dan alsnog de leuning naar beneden klappen of is dat helemaal onbehoorlijk: dat je als het ware zegt, ja, ik heb eerst even gewacht of er misschien een *leuk* iemand naast me kwam zitten, maar nu jij het bent, doe ik snel even de leuning naar beneden.

En meelezen? Mag dat? Ja het mag niet, maar je blikveld is toch echt breder dan dat kleine klaptafeltje voor je. Ik bedoel, een mens *ziet* gewoon dingen, dat is zijn natuur, nietwaar? Helemaal als er iemand met een dikke laptop naast je zit, ik heb al hele salarisadministraties voorbij zien komen. (Jansen, weet je eigenlijk al dat De Boer twee schalen hoger zit dan jij?).

Ooit zat ik in de trein in mijn geliefde tweezitter naast een vrouw die een conflict had met een ondergeschikte. Ze had overleg over deze persoon met *haar* baas, of iemand anders "in de lijn", zoals dat heet. Het gesprek nam toe in heftigheid met elke kilometer die we Utrecht naderden. De arme ondergeschikte, op wiens hand ik direct al was, ik kies voor de underdog, kreeg het zwaar te verduren. Functioneerde niet, wilde niet meewerken, had geen zelfinzicht, wat ze daar nu toch mee aanmoest. Mag je daar wat van zeggen? Als medetweezitter? Ik vond het behoorlijk genant. Maar ik was ook wel benieuwd hoe het gesprek af zou lopen. Deze leidinggevende had duidelijk nog heel wat te leren, mentaal en emotioneel kon ze het allemaal niet bolwerken, naar haarzelf toe dan. Van haar telefonische supervisor kreeg ze goede raad. En het duurde maar, bijna een uur aan klaagzangen over die duivelse werknemer. In Utrecht probeerde ik nog even naast haar te blijven lopen op het perron, maar dat begon toch teveel op te vallen. Of het ontslag zou doorgevoerd worden heb ik dus helaas moeten missen.

Waar moet je staan?
Tenslotte nog wat praktische adviezen. Moet je in Den Haag overstappen voor de trein naar Holland Spoor neem in Utrecht dan een coupé enigszins *achterin* de trein. De ochtendtreinen (bijv. 8:47) gaan in geheel naar Den Haag, wees dus niet benauwd voor het Rotterdamse deel dat staat op spoor 9. Ga niet te ver achterin zitten, de ideale instaplocatie ligt ter hoogte van de looptrappen die uit de stationshal richting het noorden perron 7 opkomen. Als je uit de tunnel komt betekent dat vanaf de koffietent terug lopen richting het zuiden tot aan de looptrap. Er zijn mensen die doorlopen tot aan het informatiebord maar dat is de laatste weken onbetrouwbaar, de looptrap is sinds kort De Plek. Aldaar aangekomen ga je net links van de man met de grote witte bos haar staan. Maak je niet druk over deze man, zodra de trein eraan komt zal hij plaatsmaken en verder naar achteren lopen. Ga niet te dicht bij het perron staan, als je dan mis hebt gegokt ben je altijd te laat. Neem een halve meter afstand en probeer op het laatste moment, als de trein duidelijk vaart mindert, te synchroniseren met de deur die precies bij jou uitkomt. (Dit vergt enkele weken oefening). Kom je niet goed uit, blijf dan niet wachten maar beslis in die split-second om iets terug te lopen (naar het Noorden) en daar voor de Eerste Klasse te wachten. Hier stappen minder mensen uit, dus je kunt eerder naar binnen. Je slaat dan echter direct linksaf om toch bij de Tweede klasse, ongeveer als eerste, naar binnen te kunnen. Vanaf daar moet het verder wel lukken...

Zondag jat-iets-leuks-van-iemand-anders-dag

Jan Willem wees me op de volgende passage uit een boek dat ik ook heb gelezen (dus dan mag ik het hier bloggen). Alsnog voor "de zondag". Vanaf vanavond weer uit eigen werk...

" A car behind me honked its horn and I noticed that I had
slowed down to under thirty miles an hour. It occurred to
me that with clever gadgetry you could easily chart the
emotional state of a driver from his variations in speed
and aggression at the wheel. I considered the idea of cars
having sensors installed which would pickup driving
inconsistencies and calculate their cause by reference to
some electronic table compiled by a competent psychologist.
The data selected from this table would then send signals
to a display on the roof. ?Attention! The driver of this
car has just had a terrible row with his wife.? ?This
driver is besotted with his new mistress.? ?This driver is
in a foul bate after being unable to find his spectacles
this morning.? ?This driver is in an even, equable temper?.
I was convinced (...) that it would constitute a major
contribution to road safety. The only flaw, I supposed, lay
in the possibility that experienced drivers were more adept
than me at driving consistently whatever their mood. "
- The Hippopotamus, Stephen Fry -

zaterdag, maart 12, 2005

het theater van het leven

Vanochtend was een zware ochtend. Het regende in de straten en ook in mijn hoofd. Een hele dag kleren kopen in Utrecht op zaterdag maakt dat er doorgaans niet beter op maar wonder boven wonder ben ik geslaagd huiswaarts gekeerd, en ik heb ook nog *met* Mirjam gewinkeld, kun je nagaan. Niettemin hangt de mist een beetje in mijn hoofd. In Alex d'Electrique's laatste voorstelling wordt de consument van nu nog eens stevig op de feiten gedrukt: we kopen kopen kopen om te vergeten vergeten vergeten hoe erg we er eigenlijk aan toe zijn. En de mooie dingen in het leven, de dingen die er echt toe doen, die maken we steeds kleiner en kleiner, zodat er weer ruimte over is om nogmeer rotzooi in kwijt te kunnen. Mooie muziek bijvoorbeeld, waar je speciale jeugdherinneringen bij hebt, wordt nu oneerbieding vluchtig met pakken tegelijk in een apparaatje gestopt ter grootte van een luciferdoosje. Alex viel overigens wel een beetje tegen, ze zijn duidelijk over hun hoogtepunt heen. Vanavond gaan we daarom naar nieuw talent, een voorstelling van Ilse Warringa die nog bij Mirjam op school heeft gezeten. Ze werd tweede bij de Camaretten. Misschien kan ze het zware leven weer even relativeren, want gezien de rode cijfers op onze bankrekeningen (ja moet je ook niet zoveel kopen kopen kopen) kunnen we dat wel gebruiken...

vrijdag, maart 11, 2005

Turing's blog

Er schijnt een probleem te zijn met het plaatsen van comments. Ik wordt overstelpt met emails van mensen die graag willen reageren. Maar mij lukt het zelf ook niet. Misschien wel zo prettig, ook voor uzelf: u hoeft niet te reageren, want het kan niet eens. Heerlijk, niet werkende techniek, het levert zoveel vrijheid op.

Turing
Vandaag heb ik lesgegeven aan tweedejaars studenten van de kunstacademie in Utrecht. De cursus gaat over kunstmatige intelligentie en vandaag bespraken we de Turing Test. Alan Turing was een wiskundige die een interessante kijk had op de vraag of computers ooit echte intelligentie zouden kunnen bezitten. Turing wil niet verzanden in allerlei theoretische a priori argumenten - bijvoorbeeld theologische argumenten die stellen dat de geest nu eenmaal onstoffelijk is en als zodanig niet kan worden nagebouwd; of wiskundige argumenten die stellen dat machines gesloten systemen zijn die bepaalde beperkingen in hun mogelijkheden hebben en daardoor niet de onvoorspelbaarheid en creativiteit van mensen zouden kunnen bezitten. Dat gefilosofeer leidt volgens hem nergens toe, hoogstens naar de kroeg. In plaats daarvan stelt hij een simpele empirische test voor. Hij zegt: Van andere mensen zijn we zeer zeker in staat te beoordelen of ze intelligent zijn. Wij beschouwen elkaar als (tenminste op basaal niveau) intelligent. Stel nu dat we op afstand communiceren met zowel een mens als een computer, en we kunnen op een gegeven moment de computer niet meer van de mens onderscheiden? Dus we communiceren bijvoorbeeld via de email (zodat uiterlijke kenmerken en zelfs handschrift of stemgebruik er niet meer toe doen) en we stellen sluwe vragen aan de Mens en aan de Computer, om de computer in de val te lokken, maar we weten desalniettemin niet meer zeker welke antwoorden nu van de echte mens komen en welke van de computer. Met andere woorden: de computer voldoet aan alle uiterlijke kenmerken (qua talige communicatie dan) die je van een intelligent wezen zou eisen. Dan, zo zegt Turing, moeten we eerlijk zijn en erkennen, dat de computer evengoed intelligent is. (Of dat de mens net zo onintelligent is als de computer, wat op hetzelfde neerkomt). Er was al snel een kandidaat programma: de computer therapeut "Eliza", een programma geschreven door de therapeut Weizenbaum die zijn Eliza baseerde op de Rogeriaanse methode: Eliza gaf alles terug wat je haar vertelde. (Hi Eliza, I am so angry with my dad. ELIZA> Tell me more about your dad. Etc...) Zo leek het al snel of Eliza je begreep, met je meeleefde, je liet praten en al je problemen kon oplossen. Als je verder praat met Eliza merk je al snel welke communicatieproblemen ontstaan. (Zie de links onderaan).

Maar toch, het zou natuurlijk kunnen. Een intelligente computer. Je weet het nooit helemaal zeker. Misschien bestaan ze al, dergelijke computers. Denk je te emailen met je baas, is het gewoon een soft-bot, speciaal getuned om namens de chef vervelende mailtjes te beantwoorden. Of je zit gezellig te chatten met die leuke Amerikaan, blijkt het ineens een slim geschreven programma te zijn... Of je zit gezellig te chatten met die leuke Amerikaan, blijkt het ineens een slim geschreven programma te zijn
geschreven programma te zijn
geschreven programma te zijn
programma
programma
pro
MEM_ERR 20038i4 - STACK OVERLOAD -
________________________________________________________________________
Meer weten over Alan Turing, de Turing Test en Eliza?
Uitleg over de Turing test
Turing pagina's
Turing als entry in de Dictionary of the philosophy of mind
Het originele artikel van Alan Turing uit 1950 in html
Nederlandse samenvatting originele artikel (geen idee wat de kwaliteit is)
Het artikel zelf in PDF
Test Eliza: slaagt zij voor de Turing Test? (Ik ben overigens altijd op zoek naar betere Eliza's)
Nog een Eliza
Over Eliza

donderdag, maart 10, 2005

Murakami Filosofie

Technologie van de hongerige maag
Ik zat in de trein met mijn mobiele telefoon in mijn linkerhand. In mijn rechterhand had ik Murakami's "The wind up bird chronicle". Ik kon een telefoontje verwachten van Mirjam, maar ik wist niet zeker of, en wanneer ze zou bellen. Nadat ik enkele bladzijden had gelezen hoorde ik een duidelijk brommend geluid, een soort laag gezoem dat tot in mijn lichaam voelbaar was. Dat was mijn telefoon natuurlijk, die op trilstand stond. Ik keek op het display maar er werd niet gebeld. Toen pas voelde ik het: het was mijn eigen buik, die rommelde van de donderdagmiddag trek!

Technologie als verlossing
Vanochtend waren we voor het eerst bij de verloskundige. Wat opviel, naast het feit dat ze een ervaren en bekwame indruk maakte, vertrouwen opwekte en ook een aardig persoon leek te zijn, was het feit dat ze absoluut niet kon typen. Het was niet eens zo zeer dat ze met twee vingers typte, nee, ze moest geregeld zoeken naar de letters op het toetsenbord. Ze had nota bene een typcursus gehad, maar dat was al heel lang geleden, zo verontschuldigde ze zich. We kwamen niettemin ongeschonden en binnen de gestelde tijd van 1 uur door de anamnese. Bij nader inzien had haar onvermogen op het toetsenbord alleen maar een positieve uitwerking op het hele zorgproces. Ze had genoeg tijd om een echt gesprek met ons te voeren, bleef niet gekluisterd aan haar beeldscherm en ook voor haar collega's zijn er voordelen: die hoeven niet teveel te lezen, want het dossier van M. Timmerman (en partner J. van Dijk) is prettig kort gebleven. Zo is de complete medische voorgeschiedenis van Mirjam is nu samengevat in de database van de verloskundige praktijk als:

"Vroeger 'X', nu prima."

Murakami Filosofie
Ik heb nog steeds geen flauw idee waar het naar toe gaat met de opwindvogelkronieken, maar toch is het een spannend boek. Op pagina 446 staat een passage die mij tot nadenken stemde, terwijl ik na een bliksembezoek aan Den Haag weer op huis aan koerste. Ergens bij Gouda las ik:

"... the way people work like this every day from morning to night is kind of weird ... all I do here is doe the work that my bosses tell me to do the way they tell me to do it. I don't have to think at all. I just put my brain in a locker before I go to work and pick it up on the way home. I spend seven hours a day at a workbench ... then I eat dinner .. take a bath ... and of course I have to sleep ... so out of a 24 hour day the amount of free time I have is like nothing. And because I'm so tired of work the free time I have I mostly spend lying around in a fog."

Ja! Wat doen we eigenlijk raar, elke dag weer. Zowel onze vrije tijd als onze werktijd zijn karikaturen van het echte leven geworden. Ja natuurlijk, er moet brood op de plank. Dus we moeten arbeid verrichten, we moeten een beer vangen, besjes zoeken, kaas maken, schapen hoeden. Maar waarom moet dat op een kantoor, achter een computer, in de aircolucht, zeven-hoog, zonder te bewegen en zonder dat je zelf helemaal precies begrijpt wat je nu eigenlijk in godsnaam de hele dag aan het doen bent? Ik ben misschien een romanticus, maar de middeleeuwse timmerman, die helemaal geen vakantie had en zeven dagen in de week hard moest zwoegen, die had het waarschijnlijk nooit over "naar zijn werk gaan". Die ging niet naar "zijn werk", die was gewoon timmerman. En dan deed je dat de hele dag. Ergens vanaf het moment van de industrialisatie moet het mis zijn gegaan. Toen werd je identiteit ineens losgekoppeld van je werk. Iets om over na te denken: met het moderne werken is de scheiding tussen lichaam en geest enorm vergroot. Afgaand op onze gedachten, wensen, gevoelens, lijkt het alsof werken iets is dat te maken heeft met "carriere, persoonlijke ontwikkeling, iets bereiken, je baas gehoorzamen, geld verdienen, kansen creeeren, etc etc etc". En vrije tijd is dan "eindelijk aan jezelf toekomen, echt doen waar je zelf zin in hebt, vrij zijn, lekker niets hoeven, slapen, uitrusten, opladen voor nog meer werk". Maar voor je lichaam is werken nog steeds gewoon overleven. Niet werken = sterven. En voor je lichaam is vrije tijd ook werk. Je lichaam verricht arbeid alleen al door er te zijn. Uiteindelijk komt het daar op neer. En als dat niet zo is, als iemand mij er van kan overtuigen dat ik zonder te werken prima kan blijven leven, kan iemand mij dan vertellen wat ik dan de hele dag in godsnaam aan het doen ben? Afijn, om verder over na te denken dus...

U kunt reageren...

Ik heb een instelling veranderd: je kunt nu een "comment" plaatsen zonder ergens in te loggen of lid van te zijn.

woensdag, maart 09, 2005

Extra Extra: Prijsvraag

Wie weet hoe deze kraan werkt?
Onder inzenders wordt een t-shirt verloot van Human Technology
Klik voor het plaatje van de Kraan

Psycho-food

Vandaag genuttigd:
* Vijf boterhammen met extra veel kaas en ham
* Een dik stuk suikerbrood
* Een bounty
* 14 dropjes
* Een bak notenmelange de luxe (met macademia's!)
* 7 kopjes koffie
* 1 kopje thee
* Een glas dubbeldrank
* Een groot bord verse pasta met kruidenkaas, champignons en spinazie

Ik ben helemaal geen echte blogger, ik ben meer een blubber. Achter mijn beeldscherm gezeten voelen vaak alleen nog de bovenste tien a twintig centimeter van mijn lichaam als wezenlijk onderdeel van mijn identiteit. Dat zijn mijn ogen, die in een soort zoom-lock gevangen zitten aan mijn beeldscherm. Het beeldscherm en mijn ogen vormen samen een eenheid: dat (enkel nog) ben ik. Tussen beeldscherm en ogen gebeurt het: daar vind de wezenlijke activiteit die mij vormt plaats. Er zijn nog kleine stukjes ik die als speldeprikjes voortkomen uit mijn tien vingertoppen en mijn rechterhand ligt natuurlijk vertrouwd gevormd om de muis naast het toetsenbord. Resumerend *ben* ik dus:
* Ogen
* Beelscherm
* Alles wat heen en weer gaat tussen ogen en beeldscherm
* Vingertoppen op toetsenbord
* Rechterhand
* Muis

De rest van mijn lichaam is hierbij VOLSTREKT OVERBODIG GEWORDEN. Onderaan mijn hoofd hangt enkel een immer groeiende zak vet, vanuit mijn hals uitlopend in de breedte, die over een stoel gedrappeerd hangt als een overbodig gezwel. Mijn rug is hoogstens nog goed voor spierpijn en stijve nek. In de toekomst zullen wij enkel nog hoofden zijn, zo groot als koeienkoppen, met enorme ogen die aan het beelscherm vastgeplakt zitten en 1 rechterarm die aan de muis zit gegroeid. Onder dat hoofd hangen dan nog wat wormvormige aanhangsels: evolutionaire overblijfselen waarvan wij op school zullen leren dat we ze eigenlijk niet nodig hebben en dat veel mensen ze operatief laten verwijderen uit cosmetisch oogpunt. Let op mijn woorden, uw armen en benen zijn gedoemd uit te sterven.

Ik zou op de volgende sporten kunnen:
* karate
* basketbal
* fitness
* squash
* badminton
* zwemmen

Vette groeten
Jelle

PS Freudianen onder u herkennen in mijn frustratie de jaloezie dat Mirjam op dit moment *legitiem* dik wordt. En dat wordt ze!

dinsdag, maart 08, 2005

Literatuur
Vandaag heb ik in de trein voornamelijk gelezen in Haruki Murakami: The wind up bird chronicle. Ik lees het in het Engels omdat ik geen Japans kan maar ook omdat Murakami zelf aan de Engelse vertaling heeft meegewerkt en niet aan de Nederlandse. Het compleet gekke verhaal van de jonge Okada die zijn kat Noburu Wataya kwijt raakt boeit op elke bladzijde terwijl ik me tegelijkertijd afvraag waar het in godsnaam naar toe gaat.

Muziek
In de fietsenstalling op Utrecht CS floot iemand een stukje van een wijsje. Ik herkende het meteen maar kon niet direct thuisbrengen wat het precies was. Toen het refrein eraan kwam wist ik het en ik neuriede met de fluitende fietser mee: Never going to get tot France (van Mike Oldfield).

Reflectiemoment van de dag
Toen ik drie jaar was, moest ik naar de dokter om een wratje weg te laten halen. We vertrokken vanuit de chreche van Mia, naar de dokter. Van de spreekkamer van de dokter herinner ik me enkel nog het beeld dat in mijn directe blikveld viel: een krukje, een gordijn, en de onderste helft van de dokter zelf. Deze volstrekt anonieme man (het was een man, dat weet ik ook nog) vroeg mij, zonder enige verdere introductie "Kun jij tot 10 tellen?". Ik vond het een redelijk belachelijke en nogal kinderachtige vraag. Natuurlijk kon ik tot tien tellen. Wat dacht die man? Ik kon zelfs tot 20 tellen of tot 30. Ik begon met tellen. Bij drie drukte hij resoluut een bevroren wattenstaaf op mijn hand. Nog nooit ben ik zo kwaad geweest. Of liever gezegd, als ik echt kwaad ben, is het meestal om vergelijkbare redenen. Ik kan me nog steeds oprecht kwaad maken op die man. Geen uitleg, geen inleiding, niets: zo die wrat eraf branden. Ik voelde me oprecht beetgenomen en genaaid door die vent.

Volgens Jan Willem (Jan Willem is mijn collega) is het een controle-kwestie: ik wil dingen onder controle hebben. Daar kan Jan Willem wel eens gelijk in hebben. (Hij zal er ook wel eens last van hebben..., van mij dan, en mijn controledwang). Dat heb ik dus al vanaf mijn derde jaar. Jan Willem vond overigens dat hij er zelf ook last van had (daar kon hij wel eens gelijk in hebben) en vroeg zich vervolgens af of het ook nog eens een soort mode-kwaal is van mensen-van-nu. Dat mensen-van-nu meer en meer moeite hebben met het niet kunnen controleren van hun omgeving. Ik weet niet of dat dan aan die generatie ligt, dat mensen-van-nu allemaal mijn soort van controle-probleem hebben en alles maar in eigen hand willen houden, of dat het een extern, maatschappelijk probleem is, dat deze maatschappij zo in elkaar zit dat er ook veel te veel van ons gevraagd wordt op dat gebied. Ik kan me daar wel wat bij voorstellen. Een overvloed aan informatie, vrije keuze in alles (kies of ik schiet) en geen vaststaande structuren, regels, tradities meer: ik weet nog niet precies wat het verband is maar ik heb sterk het gevoel dat deze dingen met elkaar te maken hebben.

maandag, maart 07, 2005

Poging 2

Hallo kijkbuisvrienden,

Ik had net een heel groot stuk fijne tekst voor jullie in de wacht gezet, maar toen ik daar een plaatje bij wilde doen ging alles mis.

Nu dan maar een korte samenvatting.

Wat is de bedoeling van dit weblog?

Ten eerste is dit weblog onderdeel van moederswanhoop.nl, al zit het technisch gesproken nu nog niet aan elkaar geknoopt. Maar dat komt. TZT moet zowiezo dit hele weblog gehost worden door moederswanhoop.nl, als ik tenminste snap hoe dat moet.

De eigenlijke reden voor dit weblog is dat ik al tijden een dagboek wilde bijhouden. En het liefst deel ik dat met andere mensen om mij heen omdat ik nogal een extern gemotiveerd type ben: ik doe niet graag iets alleen voor mijzelf, ik heb het wel graag over mezelf, maar dan wel voor een publiek. Ik ben zo'n figuur ja. Bovendien heb ik altijd enorm veel gedachten en associaties in mijn hoofd en die gedachten en associaties gaan dan allerlei andere basale mentale processen in de weg zitten waardoor de meest eenvoudige overlevingsgerichte handelingen niet meer zo goed uit de verf willen komen zoals auto's op tijd ontwijken en de melk niet over laten koken. Om kort te gaan: een weblog zal mijn overlevingskansen enorm doen stijgen wat uiteindelijk alleen maar weer goed is voor de reproductie.

Wat reproductie betreft: dat gaat best goed. Want ik wordt vader! 25 september is de uitgerekende datum en omdat het nu helemaal officieel is (de eerste babyfoto is al gemaakt, zodra ik weet hoe ik foto's hier kan plaatsen krijg je hem te zien) vind ik dit ook wel een mooi moment om een dagboek te starten, zodat je van dag tot dag kunt meemaken hoe zo'n jongen dat nu allemaal beleeft naar zijn eigen toe (zo'n jongen nog).

Tenslotte: voor de weblog fundamentalisten, weblogs worden gemaakt door loggers, en die loggen, die loggen websites en andere dingen op het internet. Dus ook ik moet hier elke dag iets digitaals plaatsen en bij deze dus de website van de dag:
http://www.kindertent.nl/anneliezie

Tot morgen,
Jelle

Mijn weblog is gemaakt

Zo.
Dat voelt goed. Een weblog.
Meteen heb ik twijfels: moet ik nu direct van wal, of moet ik nu eerst iets roepen als: Ik heb een weblog, en dan morgen pas weer verder typen? Zou ik morgen nog wel zin hebben om te typen? Moet ik niet eerst testen of dit wel werkt? Zul je altijd zien, met dit soort gratis weblogs, dat je alles getypt hebt en dat er dan "server error 83847" op je scherm verschijnt als je op OK of continue drukt.

Tijd voor de test.